zastava automobili, Yugoslavya'nın fiat auto spa lisansıyla otomobil ve hafif ticari araç üretimi yapan bir devlet kuruluşuydu.

1945 yılında, ikinci dünya Savaşı'nın bitiminde kragujevac kentindeki zastava arms silah fabrikasının bir kısmının sınırlı sayıda willys mb ve gmc cckw 2.5 ton askeri araç montajı için ayrılmasıyla başladı her şey. 10 yıl kadar sonra zastava automobili, Yugoslavya hükümeti tarafından 1955'te resmen kuruldu, fiat'tan lisans alındı ve üretime 1962'de fiat 600'ün (fico) lisanslı üretimiyle başladı. daha sonra model çeşitlerine sırasıyla fiat 1400, fiat 1300/1500'ü, fiat 900t'yi ve fiat 128'i eklediler. yan kuruluşları zastava kamioni'de de fiat-iveco zeta ve iveco daily hafif kamyon modelleri bulunuyordu.

fiat 600'den devşirdikleri 750 "fico", fiat 128'den devşirdikleri zastava 101 (128'den farklı olarak liftback kasalıydı), fiat 127’den devşirdikleri yugo, koral ve fiat tipo'dan türettikleri florida modelleriyle ürün gamını genişleten firma, 1980'li yılların ortasında yugo modelini Amerika pazarına sunmaya başladı. yugo Amerikan halkına, ford model t ve vosvos'tan sonra en çok tercih edilecek üçüncü ikon otomobil olarak lanse edilmesine rağmen, Amerikalılar tarafından çok beğenilmemiştir.

Yugoslavya'da 1995 yılında çıkan iç savaş sonucu kragujevac'taki fabrikaları 1999'da nato güçleri tarafından hedef tahtası muamelesi görülerek bombalanmıştır, buna rağmen diğer büyük üreticilerin savaş sonrası buhranlarına girmeden (Volkswagen'in susması, Toyota ve bmw'nin kap kacak üretmek zorunda kalması gibi) 6 ayda yeniden toparlanarak ve bu sefer devreye otomasyonu da sokarak üretime devam ettiler, 2005 yılında bütün ürün gamını ve alt sistemleri catia v5 üzerinden dijital ortama aktardılar.

firma, ülkenin bölünmesinden sonra ciddi bir yeniden yapılanma sürecine girdi ve yugo/koral, sana/florida ile 101/skala modellerini tamamen yenileyerek (fabrika çıkışlı lpg seçeneğiyle) 2008'e kadar üretmeye devam etti. 2004 yılında da, Peugeot-citroen (psa grubu) ile bir motor kullanım sözleşmesi yapan firma, sana/florida modeline 1.4 litrelik hdi (dv4) dizel motor seçeneği ekleyerek 6000€'dan satışa sunmuştu. bu onu döneminde Avrupa'da satılan en ucuz dizel motorlu otomobil yapıyordu.

banttan çıkan son zastava olan zastava skala 55, tata nano'dan sonra dünyanın en ucuz otomobiliydi.

bu dönemden sonra zastava, fiat Punto'nun ikinci nesil modelini (zastava 10) 2011 yılına kadar fiat markasıyla imal etti. 2012 yılında tamamen fiat kontrolüne geçen fabrika, hâlen fiat 500l'nin dünyada üretildiği tek tesistir.
(bkz: zastava 750)

(bkz: fiat albea)
bunlar da ilginizi çekebilir
ilgili galeri