tork nm (newtonXmetre) itiş gücüdür. pistonlar tepesindeki patlama itiş gücü üretir yani tork. bu ateşlenen silahın mermi çekirdeğine uyguladığı kuvvetin aynısıdır. tork doğrusal bir kuvvettir. beygir gücü ise torkun türevidir. tork çarpı devir sayısı o devirdeki gücünüzü verir. burdan çıkan sonuçla torkun ve devrin artması beygir gücüne doğrudan etkilidir. tork artarsa beygir gücü artar, devir artarsa da beygir gücü artar. bu sebeple motorların en yüksek beygir gücü torktan daha yüksek devirde üretilir, belli bir devirden sonra tork azalmasına rağmen devir yükselmeye devam ettiği için en yüksek beygir gücü torktan daha yüksek devirlerdedir. yani devrin artış hızı torkun azalma hızına oranla daha hızlı olduğu durum bitene kadar aracın beygir gücü yükselmeye devam eder.
motosikletlerin küçük hacimlerden çılgın güç üretmeleri yüksek devir çevirmelerindendir. aslında durumu çok basit izah edelim, düşünün ki 600 cc ve 1200 cc iki motorunuz var, teoride sıkıştırma oranları, subap zamanlamaları aynı oranda olsun. 600 cc 6000 devirdeyken 1200 cc 3000 devirdeyken aslında aynı yakıtı tüketirler ve teoride aynı gücü üretmiş olurlar.
Tork her zaman daha değerlidir. Beygir şov için, tork ise yarış kazanmak için gereklidir.
Şu sözü kim söyledi bilmiyorum ama beygir şov amaçlı falan vs . İkisi de lazımdır ikisi de önemlidir .
Düz yolda yürürken diğerlerinden önde gidiyorsanız o beygir durumunuzu, merdiven çıkarkenki gücünüz de tork durumunuzu belirler. Durum özetle budur.
"beygir araba sattırır,tork candır" sözünün aslında gerçekliğinin tam olmaması durumudur.
İkisinin de stabil ve paralel gitmesi önemlidir yürümek için.
torkxdevir=güç yani güç önemlidir, araba ağırsa torkta bir miktar gerekir, günümüzde arabalar ağırlaştığı için turbolar ve tork gerekli olmuştur.
tork da beygir de lazımdır ama yerine göre. birincisi beygir gücü her daim lazımdır. sonuçta aracı hareket ettiren tork değil beygir gücüdür.
Öncelikle üretilecek motoru nerede ne amaçla kullanacağınız önemlidir. kamyon tır vs gibi yük taşıma işiniz varsa önemli olan ilk şey o yükü taşıyabilme ikincisi ise ekonomik olmadır. yükü taşımak için bir kere yüksek beygire ihtiyacınız var. 100 beygir motor da yüklü hali 50 ton çeken tırı doğru vites seçimleri ile hareket ettirebilir yalnız 0-100 km hızlanmanızın 20 dakika sürmesi pratikte çok da doğru bir uygulama olmaz. Bu sebeple ağır vasıtalar günlük kullanıma uygun olarak 300-500 beygir gibi bir aralıkta üretilirler. Hadi ortalama olarak 400 beygire ihtiyacımız olduğunu varsayalım. 400 beygiri üretebilen bir çok motor üretilebilir. Bugün 2 litre turbo araçları biraz tune ettiğinizde o beygirlere yaklaşırsınız ama bu bahsettiğimiz maksimum güçtür. Araç 7000 devirde 400 beygir üretiyor da peki 1500 devirde durum nedir? İşte burada araç motorundaki üretim parametreleri devreye giriyor. Ağır vasıta için o 400 beygire benim neredeyse her devirde ihtiyacım var. Bu sebeple uzun stroklu ve geniş krank çapı ile yüksek torklu ama düşük devirli motor üretmek daha mantıklı olacaktır. Sebebi gayet basit motorun gücündeki etkin değer devirden değil torktan gelmeli, zira ben düşük devirde de güç istiyorum. Bu sebeple ağır vasıtaların motorları maksimum 2500 devir gibi devirler çevirecek şekilde ayarlanır. Torkun aynı kaldığını varsayarsak 1000 devir ile 1500 devir arasında sadece %50 lik güç farkı olur. Peki yüksek devirli bir aracımız olsaydı sonuç ne olurdu; 1000 devir ile 7000 devirde güç yediye katlanırdı, daha doğrusu düşük devirde maksimum gücümüzün sadece yedide birine sahip olurduk.

Peki yarış yapıyoruz, bu durumda neye ihtiyacımız var? Yukarıda da belirttiğim gibi ihtiyacımız olan şey beygir gücü ama kaç devirde ne kadar lazım.;
İlk olarak drag düşünelim. Yarışı tanımlarsak düzlükte tapa gaz hızlanıyoruz ara hızlanmalara ihtiyacım yok. Benim tercihim şu olurdu; üst devirlerde çok güçlü olsun, ilk vitesim uzun diğer viteslerim birbirine yakın olsun ki aracım her vites değiştirdiğinde devir yani gücüm çok düşmeden bir sonraki vitesi kullanayım. Atıyorum 10.000 devirde kesiciye giriyoruz, 7000 devrin altındaki motor gücü umrumda değil derdim ve bir sonraki vitesimin en düşük 7000 devirde kavramış olmasını isterdim. İlk kalkışta da devri sürekli 7000 üzerinde tutacak şekilde yarım debreyaj ile kalkarsam, vites değiştirip doldurmalarım 7000-10.000 bandında olur ve benim için durum kabul edilebilir olur.

Ralli yapıyorsunuz ya da tırmanma yarışı diyelim, hepsi gibi güce ihtiyacım var. Drag gibi bir setup yapsam ne olur ki? Ara hızlanmalarda güçlü ve doğru devri tutturmak için sürekli vites değiştirirsiniz ki bu da süre kaybıdır. Onun yerine devrin %40 ile %80 i arasında sürekli etkin bir motor daha mantıklı bir seçim olur. En çok ihtiyacınız olan ara hızlanmalarda sürekli en yüksek gücünü üreten motor sizi en iyi dereceye taşır. Formula 1 gibi çok yüksek devir çevirtirseniz, ortanın altındaki devirlerde yine ciddi güç kayıpları yaşarsınız, unutmayın F1 araçları 400 kg sizinki ise en az 1 ton.

Şimdi gelelim günümüz cadde kullanımındaki binek araçlara, sürekli bir beygir savaşı almış başını gidiyor. Benimki 100 beygir, seninki 120, öteki 200 ama hiç canı yok. İşte üretici ve satıcıların çakallıkları burada devreye giriyor, bir tane delikanlı firma tork bandını paylaşmaz, günümüz aşırı beslemeli motorların kağıt üzerinde yüksek beygirleri bulunmasına rağmen cansız olmaları bu sebeptendir. Hayvan o beygiri sadece çok dar bir devir aralığında üretiyor, sonra patates. Tamam da biz sprint yapmıyoruz ki kısa bir süreliğine çok yüksek güce ihtiyacımız olsun. Burada benim nazarımda iyi motor gücü az olsa bile her devirde güzel tepkileri olan motordur.
tam yazmak için girdiğim ama sonra altındaki bilimsel açıklamaları okuyunca utanıp vazgeçtiğim başlık.
Birçok terim birçok benzetme birçok hikaye var ama en temeli şudur sanırım; tork = güç beygir = hız. Burdan da şu çıkarılabilir ki alt devir tork üst devir beygirdir. Ha vites dişli oranlamasıyla bi araba 3 bin devirde de hayvan gibi hız yapabilir. Dizellerin olayı budur. Ama bazı taşıtlar mesela motorsiklet, hacim yetersizliğinden alt devirde güç üretemez ve beygirle yürür. He bi de motor büyüdükçe devir çevirme işi de zorlaşır aslında. Açıklamalar çok yüzeysel ama şurda biz bizeyiz sonuçta. İsteyen olursa hesaplamalarımla da gelirim
Bunu izlemenizi tavsiye ettiğim başlıktır, güzel bir şekilde açıklamışlar.
  • / 2
bunlar da ilginizi çekebilir
ilgili galeri