Merkezkaç kuvveti; dönen nesneleri, dönme çapının dışına doğru zorlayan bir kuvvettir. Tüm dönen nesnelere etki eden bu kuvvet Merkez Kaç Kuv: Ağırlık x Hız2 / Yarıçap denklemi ile hesaplanır. Denklemde de anlaşılacağı gibi dönen nesnenin ağırlığı ne kadar az olursa bu kuvvet de o kadar az olur. Bundan dolayı araçlarımızın hafif olmasını isteriz.

Virajlardaki viraj yönüne doğru olan eğimler araçların merkezkaç kuvvetini azaltmaya yönelik yapılan şeylerdir. Örneğin NASCAR yarışlarında virajlar eğimlidir. Top Gear'ın bir bölümünde, ekibin, Noble M600, McLaren ve bir Lamborghini Aventador çıkararak en yüksek hızlarını ölçmeye çalıştıkları, uydudan dahi görünen yuvarlak pist, en dışta kalan şeride gittikçe eğimli bir hal almaktadır.
Hız, tutunma ve viraj açısı ne kadar çoksa merkezkaç kuvveti o kadar artar. O yüzden F1 otomobilleri pilotların üzerine çok ciddi yük bindirirler.

Aynı zamanda sürtünme yani lastiklerin yok tutuşu ne kadar çok artarsa merkezkaç kyvveti o derece çok hissedilir. Hatta virajlarda otomobili kaydırmanız için merkezkaç kuvvetinin üzerine çıkmanız gerekir. Bu lastiklerin tutunmasının kaybolduğu an demektir, kötü lastiklerde daha çabuk olur, lastik yere tutunmadığı için merkezkaç kuvveti çok hissedilmez. Slick lastiklerin de daha iyi tutunmasının nedeni aslında budur, daha çok yere temas, daha çok sürtünme ama karşılığında daha çok merkezkaç kuvveti. Yani, evet merkezkaç kuvveti arttığında lastiklerin ömrü de o kadar çabuk biter. O yüzden bazı pistler lastikleri çabuk bitirir bazıları bitirmez. Mesela dün yapılan Monaco GP'sinde hızlar düşük ve virajlar düşük hızlarda dönüldüğü için pist, lastikleri çok yoran bir pist değildir. Yani Monaco'da merkezkaç kuvveti azdır diyebiliriz.

En çok merkezkaç kuvvetini hissedeceğiniz yerler yüksek hızda dönülen uzun virajlardır. İstanbul Park'ın 8. virajı bunun için iyi bir örnektir. Bir F1 otomobili burayı yaklaşık 250 km/s hızla, 7- 8 sn boyunca döner. Hem hız yüksek, hem de viraj uzun olduğu için merkezkaç kuvveti çok hissedilir.

Umarım anlatabilmişimdir...
virajlarda adamın anasını ağlatandır.
başta formula 1 pilotları olmak üzere motorsporlarıyla uğraşan her bünyenin kafasını allak bullak eden bilimsel terim.
bilmem kaç "g"lik kuvveti yedi mi adamın feleğini şaşırtır, hele de yüksek hızlarda iyice maymuna dönersiniz. pilotlara bu yüzden ekstra saygı duymak gerekir. terazileri gram şaşmaz.
Newton'ın hareket yasalarına göre olmayan kuvvet.

Aslında merkezkaç kuvveti diye bahsettiğimiz kuvvet, merkezcil kuvvettir. Newton'ın 1. hareket yasasına göre cisme etki eden bir kuvvet olmazsa, cismin hız vektörünün ne yönü ne de boyu değişir. Bu kanuna göre, cisim eylemsizliğinden dolayı düz gitmek ister ama merkezcil kuvvet cisme etki ederek cismin düz gitmesini engeller. Yani bir nevi merkezcil kuvvet, dairesel hareket yapan cismi merkeze doğru çeker. İpe bağlı bir cismi havada çevirirsek, bu cisme etki eden merkezcil kuvvet, cismi merkeze doğru çeken ipteki gerilimdir. Veya dünya etrafında dönen bir uydunun dairesel yoldan çıkmasını engelleyen merkezcil kuvvet ise yerçekimidir.

Bir otomobil virajı alırken ise otomobili virajın merkezine çeken bir ip veya virajın merkezine doğru çeken bir yerçekimi yoktur. Otomobilin dairesel hareket etmesini sağlayan kuvvet ise sürtünme kuvvetidir.Kar, buz gibi sürtünme katsayısı düşük ortamlarda otomobillerin yol tutmaması bundandır. Dolayısıyla sürtünme kuvveti ne kadar artarsa otomobile etki eden merkezcil kuvvet de o kadar artar ve otomobilin viraj alma kabiliyeti artar. Merkezcil kuvvetin büyüklüğü ise şöyle hesaplanır: Merkezcil ivme=v^2/r, Newton'ın 2. yasasına göre cisim üzerindeki net kuvvet F=m.a(ivme) ile hesaplanır. Dolasıyla, merkezcil kuvvet= m.merkezcil ivme= m.v^2/r ile hesaplanabilir.
bunlar da ilginizi çekebilir
ilgili galeri