Koenigsegg’in alt firması Freevalve AB (Mr. Koenigsegg almadan önceki ismi Cargine) tarafından geliştirilen motor valfi sistemlerinin en yenisi. Bu teknoloji sayesinde emme ve egzoz valfleri birbirinden bağımsız olarak zamanlaması (timing) ve açık kalma süresi (lift) ayarlanarak sıradan egzantrikli motora göre; %30 tork ve beygir gücü artışı, %30 yakıt tüketiminde azalma (ki mevcut prototip şimdiden %20 daha az tüketiyor) ve %50 emisyon değerlerinde düşüş sağlanabiliyor. Peki bu teknoloji nasıl işliyor?

Yukarıda normal egzantrikli motorla karşılaştırmıştım. Freevalve’e baktığınızda valflerin hareketini sağlayan temel bir parça yok: egzantrik mili! Bu teknoloji sayesinde egzantrik miline ihtiyaç duyulmadan pnörmatik yani hava basıncı ile valfleri kontrol etmeniz mümkün hale geliyor. Şimdi birileri diyebilir: “yıllar önce f1’de zaten pnörmatik valf kullanılyordu”. Doğru, fakat F1’de kullanılan teknoloji yüksek devirlerde görülen supap yüzmesi sorununu ortadan kaldırmak amaçlı tasarlanan, subap yayının yerine kullanılan bir sistemdir, yani egzantrik mili hala kullanılır.

Freevalve’de ise her bir subabı kontrol eden aktüatörler birbirinden bağımsız olarak motordan gelen yağ ve basınçlı hava tahriki ile istenen miktarda istenen süre boyunca valfi açık bırakabiliyor, içinde bulundurdukları metal yaylar veya f1’deki gibi pnörmatik sistemle valfin kapatılması mümkün. Burada ince bir detay var: subap egzantrik mili tarafından tahrik edilirken supap hareket formu her zaman bir sinüs dalgası şeklinde akıcı forma sahip olması gerekir, aksi takdirde subaplar mile çarpıp zarar verebilir. Bu teknolojinin avantajı dikdörtgen formlu dalgalar oluşturarak yanma odasında daha verimli akış sağlanabiliyor. Bu aktüatörler elektronik olarak ECU’ya bağlanarak araç beyninde hepsi tek tek kontrol edilebiliyor. Üstelik bu aktüatörler motosikletten, kamyona her araçta valflerin büyüklüğünden bağımsız tek tip kullanılabiliyor (20000 rpm'e kadar).

Peki, nasıl çalıştığını anladık, bu teknoloji bize ne fayda sağlıyor? Şöyle:
- Yüksek devirlerde, yüksek dereceli egzantrik mili gibi valfleri kontrol ederek güç artışı sağlıyor.
- Düşük devirlerde, normal egzantrik mili gibi yakıt ekonomisi sağlayabiliyor.
- Aktif silindir yönetimi sayesinde valfler etkisizleştirilerek yakıt tüketimi düşürülebiliyor. Rakiplerinden farklı olarak kapalı silindirler üzerindeki valfler aktif olmadığı için motordaki güç kaybı azalıyor.
- Atkinson Döngüsü veya Miller Döngüsü sayesinde emisyon değerleri düşürülebiliyor.
- İki zamanlı motor gibi çalışarak performans artışı sağlayabiliyor
- Birbiriyle karışmamak şartı ile Benzin, Motorin ve Gaz (cng ya da lpg) ile aynı motorda çalışabiliyor.
Ve bütün bunları tek bir sistem üzerinde gerçekleştirebiliyor. Sizce de etkileyici değil mi? Eğer anlatımımım yetersiz geldiyse buradan bizzat Christian von Koenigsegg’in ağzından da dinleyebilirsiniz.

Bu sistemin bir de dolaylı yönden avantajları var. Motorun yaklaşık üçte biri hacmini oluşturan triger kayışı, kanaklar, motor kapağı gibi bölümlerin ortadan kalkmasına imkan sağlarken motor kapağının yarısı dan az yer kaplayarak yer tasarrufu sağlıyor. Tabii dolayısıyla ağırlık tasarrufuna da büyük katkıda bulunuyor. Sistemde kullanılan aktüatörler bir çok araçta tek tip olarak kullanılabiliyor (seri üretim maliyetinde düşüş). Yani bir kamyonda büyük subapları 2500rpm'de hareket ettirebilirken, aynı aktüatör bir motosiklet üzerinde hafif subaplarla 15000rpm'e çıkabiliyor (maks. limit 20000rpm).

Özet geçmek gerekirse Mr. Koenigsegg’in şu tanımı gayet her şeyi açıklıyor: “ Eksantrik milli motor süpüge sapıyla piyano çalmaya benziyor, Freevalve ile piyanoyu parmaklarınızla çalabilirsiniz”. Kendisi içten yanmalı motorların ömrünün biteceğinin farkında, ama bu teknoloji sayesinde önemli bir süre daha yaşamaya devam edecek.

Kaynaklar:

www.freevalve.com/

autoblog

jalopnik
büyük bir tarihe tanıklık edeceğimizin kanıtı olan motor çeşidi.
Triger kopması ve sente atlama olayını bitirecek, çok faydalı olduğunu düşündüğüm icat.
Okuduğum kadarıyla teoride süper bir icat sayılabilir hatta sayılmalı da dediğim valf türü . Ancak Firmaların sıradan araçlarda kullanacağı kadar ucuz mudur ? %50 emisyon düşüşü müthiş bir şey Euro 7 öncesinde
Devrim diye nitelendirebileceğimiz icat. Petrollü motorların son yıllarında böyle bir icat bence kimse beklemiyordu.
bunlar da ilginizi çekebilir
ilgili galeri