Az önce bilindik otomobil sitelerinde gezerken gördüğüm sorunsal. Henüz otomobil ile ilgili yayın yapan yayıncılar bile yanlış kullanıyorken halktan daha iyisini beklemek hayal olurdu sanırım.

Doğrusunun 'arkadan çekiş' olduğunu defalarca sözlükte anlattık, anlatmaya çalıştık. Sen yaklaşık 10 yıllık yayıncısın hala arkadan itiş diye haber yapıyorsun bu neyin kafası?

edit: gelen mesajlar üzerine açıklayayım dedim otopark.com'dan bahsediyordum.
Herkesin aklındaki sorunsal.

(bkz: arabalar arkadan çekişli olamaz)

bir süre işim ve okuduğum bölüm gereği doğru türkçe üzerine çok kafa yormuş ve yalamış yutmuş birisiydim. Evet böyle birisiydim fakat her entrymde falan da buna dikkat etmiyorum artık açıkçası. Fakat yanlış kullanılan çoğu kelimeyi veya kelimeler bütününü biliyorum ve bunu ülkemiz nüfusunun %90'lık kısmının da bilmediğini biliyorum.

Doğru bilinen yanlışlar olarak adlandırıyoruz biz bunları. Hemen örnek vermem gerekirse örneğin "ateş olsan cürmün kadar yer yakarsın" sözündeki "cürüm" yanlış kullanımdır. Doğru olması gereken "cirim"dir. Cürüm sözlük anlamı suç, cirim sözlük anlamı hacim, kütledir. Yani ateş olsan hacmin (kendin veya atmosferde kapladığın yer) kadar yer yakarsın. Şimdi ben bu doğru bilinen çoğu yanlışı insanlara anlattığımda çoğunluk onlar olduğu için benim kafayı yediğimi ve benim yanlış bildiğimi düşünüyorlar. Bunlar birçok örnekle daha anlatılabilir tabii ki uzatıp baymak istemiyorum. Muhattap değil muhatap gibi, logar kapağı değil rögar gibi, testesteron değil testosteron vb gibi daha dünya kadar örneği var bu işin.

Bu gibi bir söz öbeğinde direkt olarak ingilizceden bir çeviri yapılıyor ve bunun bir türkçeleşmiş adı yok ise, kelime anlamı neyse o kullanılır. Yani aslında faks değil de belgegeçer gibi. E otomobillerin aktarma organı olan Arkadan Çekiş'in bir türkçe adının olmadığını hepimiz biliyoruz. Haliyle ingilizceden doğru çevrilmesi gerekiyor ki bu da Arkadan Çeker oluyor.

Biraz içimi döktüm kusura bakmayın sözlük ahali. Hali hazırda çok güzel işler yapan bir otomobil dergisinin yazı işleri müdürünü doğru Türkçe ve yanlışlar konusunda uyardığım için bana terso yapmışlığı bile vardır. Hata bende zaten. Kaç tane dergi adam gibi türkçe ile yazıyor ki zaten. Daha bağlaç olan de'yi ne yapacağını bilmeyen otomobil dergicileri doluyken ortalık, buna da pek şaşmamak gerek.
Bir kadın olmama rağmen 'çekiş' kelimesinin ingilizce'deki 'tahrik' anlamına geldiğini biliyorum, bu da yeterli sanırım.
cahil halkımın bilmediği, bu yüzden sorun haline gelmiş tartışma.

tahrik kelimesi çok önemli, ingilizcedeki karşılığı ise 'drive'. gücün hangi tekerleklere iletildiği buradaki mevzu, otomobili kimin çekip kimin ittiği değil.

halka laf attım ama bir çok dergi çalışanının bilmediği bir gerçek bu, öğrenmek için henüz geç değil.
Dergi çalışanlarını da geçtim zaten dergi çalışanlarının da kapasitesi belli de, markaların resmi sitelerine metin hazırlayanlar bile bilmiyorlar. Arkadan itiş ne ulan? Bir şey bir şeyi itmiyor. Çeker demek bile aslında tam olarak doğru değil. "Çekiş" işte. Aracın çekişi şu tekerlerde demek.
itiş kakışı bırakmadan doğrusunun ispatlamayacağı tartışmadır sanırım.
İki acıdan da bakalım. Biraz fizik katarak düşünelim.

Bir cisim ileri doğru gidiyor ve güç önde ise buna çekme kuvveti denir. (Örnek At arabası)
Bir cisim ileri doğru gidiyor ve güç arkada ise buna itme kuvveti denir. (Örnek El arabası)

Peki araçlar için bu sorunsal neden ortaya çıkıyor derseniz? Bu problemi "çekiş" kelimesine bağlayabiliriz. Çekiş kelimesini çoğu kişi, hareket yönüne doğru çekilme olarak düşünüyor. O yüzden "arkadan çekişli" sorunsalı doğuyor arkadan çekiş olmaz, itiş olur diyerek haklı bir serzeniş yapıyor. Sorun tamamen Türkçeye çevrimden kaynaklanıyor. Bizi bu problemlere iten "Çekiş" kelimesini kullanan abimizi saygıyla anıyoruz. Yabancılar bu sorunu kolayca aşmışlar ve Ön Teker Sürüşü, Arka Teker Sürüşü diye basitçe olayı çözümlemişler.

RWD = Rear Wheel Drive
FWD= Front Wheel Drive
AWD= All Wheel Drive
4WD= Four Wheel Drive

Bizdeki bazı kaynaklar ise bu sorunu Arkadan Tahrikli Otomobil, Önden Tahrikli Otomobil diyerek çözmüş, fakat tahrik kelimesi akıllarda başka başka hissiyatlar uyandırdığı için sanırım vazgeçilmiş, aslında "tahrik" kelimesi baştan çıkarma anlamından ziyade "hareket ettirme", "harekete geçirme" anlamında kullanılmaktadır. Boşuna tartışıyoruz en temizi akılları uckurdan çıkartıp tahrik kelimesine yönelmek.

(bkz: arkadan tahrikli otomobil) arka tekerlerden hareketli otomobil
(bkz: önden tahrikli otomobil) ön tekerlerden hareketli otomobil
Tahriğin arka tekerleklere iletildiği bir aracın geri geri gitmesiyse mevzu, arkadan çekiş olur...
Balatası yananlar el kaldırsın! :)
Tam tartışma çıkacakken " Tahrik " kelimesinin olayını anlatır geçerim dediğim hadise .
  • / 2
bunlar da ilginizi çekebilir
ilgili galeri