Amerikan otomobil tarihinin en önemli modeli herhalde Ford Mustang’dir. Gerek tarihi, gerek yepyeni bir konsept yaratması, gerekse kitleleri peşinden koşturması, gerekse 52 yıldır hiç durmadan üretilmesi bunun en önemli unsurlarından kuşkusuz.

17 Nisan 1964’te ilk olarak halk gösterimiyle gerçek dünyayla tanışan Mustang’in 52’inci yaşında tarihi detaylara iniyoruz.

Prototipler ve konsept
Her ne kadar ilk Mustang 1964’te piyasaya çıkmış olsa da Ford’un tasarım ve üretim süreci çok daha öncesine dayanıyordu. Küçük ve ucuz bir otomobil üretme fikri 1961’de, dönemin Ford Genel Müdürü ve Başkan Yardımcısı Lee Iacocca’nın aklına gelmişti. Iacocca’nın dudaklarından şunlar dökülmüştü konuyla ilişkili olarak: “Dört kişinin oturabileceği, yerden vitesli, ayrı koltuklara sahip, 1100 kg’dan daha ağır olmayan ve 2500 dolardan daha ucuza satabileceğimiz bir otomobil üretmek istiyoruz.”

Bunlar belki günümüz için çok yeni fikirler değil ama 1961 yılını ve Amerikan otomotiv endüstrisindeki ürünleri ele aldığınızda fazlasıyla yenilikçi, hatta devrimci diyebileceğimiz şekildeydi. Tabii bu düşüncenin ortaya çıkışında GM’in Corvair modelinin de etkisi olmuştu. Iacocca bu otomobilden çok etkilenmiş, Ford’un da böyle kompakt bir otomobil üretmesi gerektiğine karar vermişti.

Iacocca’nın bu fikri üzerine Ford’da çalışmalar büyük bir hızla başladı ve ilk konseptler 1962’de ortaya çıkmıştı bile. Ford’un bünyesinde Fairlane Group (Lee Iacocca- Genel Müdür, Don Frey- Proje Planlama Müdürü, Harold (Hal) Sperlich- Özel Projeler Müdürü, Frank "Zimmie" Zimmerman- Pazarlama Uzmanı, Walter Murphy- Ford Halka İlişkiler Müdürü, Sid Olson- Reklam Firması Yetkilisi, J. Walter Thompson- Mustang Reklam Yazarı, Robert Eggert- Ford Pazar Araştırma Müdürü, Chase Morsey- Ford Otomobil Pazarlama Müdürü, Jacque Passino- Ford Yarış Direktörü, John Bowers: Ford Reklam Müdürü) adı verilen bir komisyon kuruldu ve bu grup 64’te Mustang olarak piyasaya çıkacak otomobilin üretim kararlarını, motor, şasi gibi hayati kararların alındığı karar merciiydi.

1962’nin yaz aylarında Mustang’in ilk (Mustang I) prototipi geliştirilmişti. Araç 3919 mm’lik uzunluğu, 2286 mm’lik aks aralığıyla oldukça kompakt ölçülere sahipti ve Ford’un ‘Experimental’ adındaki platformu üzerine geliştirilmişti. Motor olaraksa Ford Cardinal modelindeki 1.5 lt’lik V4 güç ünitesi ve 4 ileri manuel şanzıman tercih edilmişti. Motor ortada konumlandırılmıştı ve prototipin hafif oldukça dinamik bir sürüş karakteri sunuyordu. Testler aşamasında Formula 1 pilotu Dan Gurney Watking Glen pistindeki denemelerde F1 otomobillerinden sadece birkaç saniye yavaş olmasıyla potansiyelini göstermişti. Ancak bu seri üretim ve ortaya atılan fikir konsepti için fazla ekstremdi ve prototipin üretim hayali rafa kaldırıldı.

Ama Mustang’in piyasaya çıkma hayali tüm hızıyla devam ediyordu ve 1963’ün yaz aylarında Ford bir prototip daha üretti. Bu araç Mustang I ile üretim versiyonu arasındaki geçişi temsil ediyordu. 63 Falcon Sprint şasisi geliştirildi ve seri üretimden sadece 6 ay önce Mustang II adındaki bu prototip, yine Watkins Glen, New York’ta tanıtıldı.
Mustang II prototipi tasarım olarak seri üretim Mustang’e büyük benzerlikler gösteriyordu ve otomobilin temelini oluşturuyordu. Izgara kaplı farları, arka lastiklerin önündeki hava girişleri gibi detayları dikkat çekiciydi ve ızgarada koşan at logosu yer alıyordu. Bir diğer dikkat çekici noktaysa otomobilin convertible olarak tasarlanmış olmasıydı. Arka farların yanyana üç parçalı tasarımı 64 Mustang’de aynen kullanıldı. Prototipin kabin tasarımı da çok değiştirilmeden seri üretime geçmişti.

İlk Mustang banttan iniyor
9 Mart 1964’te ilk Mustang üretim bantlarından inmişti, bu 18 ay gibi kısa bir sürede otomobilin sıfırdan üretime aşamasına geçmesi anlamına geliyordu. Ancak otomobilin satışına henüz başlanmamıştı ve Ford gösterişli bir tanıtım planlıyordu.

Maliyetleri olabildiğince az tutabilme adına Ford eldeki malzemeleri bu yeni otomobilinde kullandı. Falcon modelinin birçok parçası, özellikle de yürüyen aksamı Mustang’in temelini oluşturuyordu. Ancak Falcon’dan farklı olarak gövde renkleri, motor seçenekleri (daha güçlü), kabin içi gibi seçeneklere sahipti. Hızlı, ekonomik ve ulaşılabilir konseptiyle pazarlanan Mustang için Ford ‘Sizin tarafınızdan tasarlanmak için tasarlandı’ sloganıyla yola çıkmıştı. Otomobilin kabinindeki neredeyse sınırsız opsiyon kullanıcıların kendi zevklerine göre tasarlamaları için son derece uygundu ve geniş opsiyonel donanım listesi sayesinde satılan hiçbir Mustang birbirinin aynısı değildi.

Çok ciddi bir pazarlama kampanyası başlatan Ford yönetimi, otomobilin resmi tanıtımından bir gün önce 16 Nisan 1964’te en çok izlenen TV kanalları olan ABC, NBC ve CBS’de reklam döndürmeye başladı. Bu fazlasıyla etkili bir yöntem olmuştu ve ertesi sabah tüm halk Ford bayilerine Mustang’i görmek için akın etti. 17 Nisan günü mesai saati bitiminde Ford tam 22.000 adet Mustang satışıyla rekor kırmış, beklentilerin çok üzerinde bir satış gerçekleştirmişti. Yıl sonunda bu rakam 264.434, 17 Nisan 1965’teyse 418.832’ye yükselmişti. Mustang kitleleri etkilemiş, halkın tüm ihtiyaçlarını karşılamış (üç gövde seçeneği bulunuyordu: Convertible, Hardtop ve Fastback), Amerikan otomotiv endüstrisinde bir devrim gerçekleştirmişti.

Markanın beklentisi ilk yıl sonunda 100.000 adeti bulabilmekti ama 2368 dolarlık başlangıç fiyatının yanında, Mustang’in Indianapolis 500’de Pace Car olarak kullanılması bu büyük patlamanın nedenlerindendi. İkinci yıl sonunda 1 milyonun üzerindeki satış adeti Mustang’in ne kadar popüler bir otomobil olduğunu gösteriyordu.
tümünü gör
ilgili galeri